Hou van mij – Een verhaal over de liefde

door René Waterreus

Samen met Sander ben ik Co-Founder van de School voor Eenzijn. Een lange periode van eenzaamheid bracht mij tot over de grens van het betamelijke. En daar, op de bodem, vond ik de weg naar buiten. Die inzichten wil ik niet voor mezelf houden!

Hou van mij – Een verhaal over de liefde

“Ja hoor, is goed,” hoorde ik mezelf tegen haar zeggen. Ze is de vrouw die later de moeder van mijn dochter zou worden. Mijn ex-vriendin. Of nou ja, het meisje met wie ik een aantal turbulente jaren heb beleefd die bij tijd en wijle in de buurt kwamen van iets wat je een relatie zou kunnen noemen.

Waar ik ja tegen zei was een middagje shoppen in de stad. We hadden een ochtend achter de rug waarin een van haar beruchte melancholische buien ons door een scala van niet per se positieve emoties had laten laveren. Mijn hoofd stond absoluut niet naar winkelen maar alles in mij riep dat ja het enig juiste antwoord was om de dag nog enigszins leuk af te sluiten.

Dus vetrokken we, de decemberkou en sneeuwbuien trotserend, met de tram naar het centrum. Het werd een lange tocht langs de paskamers van vrijwel alle winkels aan het Noordeinde. Terwijl zij de ene jurk na de andere broek paste – nooit van plan ze daadwerkelijk aan te schaffen – zag ik mezelf van een steeds grotere afstand de goede, lieve vrede bewaren door te beamen hoe leuk alles haar stond.

Reddersreflex

Op het eerste oog een klassieke man/vrouw-scene. Maar het gevaar van van buitenaf naar zo’n situatie kijken, is dat je niet kunt zien welke verhalen erachter schuil gaan. In dit geval hadden we allebei een voorgeschiedenis die, als je ze kent, de blik op dit tafereeltje verandert.

Toen ik haar voor het eerst zag, dacht ik binnen de eerste paar seconden twee dingen: ‘Wow, wat een prachtige vrouw!’ en ‘Oei, er schuilt een enorme triestheid in dit meisje’. Beide veronderstellingen bleken na de wittebroodsweken van de eerste verliefdheid meer dan waar. De toppen die we samen beleefden konden niet hoger, maar de dalen brachten ons naar de diepste donkertes die ik ooit in een relatie heb meegemaakt.

Juist door die hoge pieken schoot in de slechte periodes mijn reddersreflex in alle hevigheid aan. Ik zou niet de zoveelste in haar leven zijn die haar zou verlaten zodra de spoken uit haar verleden tevoorschijn kwamen. Integendeel, ik zou haar beschermen en ze voor haar verjagen. Ik had me ten doel gesteld om de stabiele factor, die ze zo miste in haar leven, te zijn.

Verliefd op het idee van liefde

Zo’n voornemen komt natuurlijk niet zomaar uit de lucht vallen. Ik had mijn hele leven al moeite met verbinding vinden bij anderen. Dus nu ik dat wel had gevonden, zou ik dat niet zomaar loslaten. Mijn streven om de prins op het witte paard te zijn was niet nobel, maar keihard eigenbelang.

Vooral wanneer het om mijn verhouding tot vrouwen en relaties ging, worstelde ik al heel mijn leven. Verbondenheid met familie en vrienden kon ik nog wel enigszins ervaren, al was dat vaak door gevoelsmatig constant een rol te spelen. Maar in de buurt van meisjes verliet mijn acteertalent me acuut.

Daarmee werd de wens om een relatie met iemand aan te gaan bijkans de heilige graal voor me. En nu ik dat gevonden had kon ik mijn geluk bijna niet op. Natuurlijk wist ik ergens wel dat een gelijkwaardige relatie met dit meisje niet vanzelfsprekend was, maar ik deed er alles aan om die gedachte vakkundig weg te drukken.

Met de kennis van nu weet ik dat ik helemaal niet verliefd op háár was. Ik was verliefd op het idee van liefde. En ik trok alle registers open om dat te behouden. Maar haar getroebleerde verleden en mijn krampachtige zoektocht naar amoureuze verbondenheid, bleken een uiterst giftige cocktail voor ons allebei.

Held?

De periode in mijn leven waarin ik haar tegenkwam was al niet de meest stabiele. En de mix aan emoties van verliefdheid maakte me ook al niet veel evenwichtiger. Mijn voornemen om haar rots in de branding te zijn, was dan ook niet een heel realistische. Maar omdat zij dat zo hard nodig had, overtuigde ik mezelf dat ik dat wel was.

En daarmee liep ik mezelf volledig voorbij en verloor uiteindelijk alle contact met mezelf. Mijn herwonnen vermogen om een rol aan te nemen waarvan ik denk dat een ander dat van me verlangt, maakte me in haar ogen inderdaad die standvastige held waaraan ze zich kon vastklampen.

Beiden zagen we niet in dat ze daardoor steeds verder wegdreef van de bakens waarop ze zich daadwerkelijk had moeten richten; haar familie en professionele hulpverlening. En dat zorgde er logischerwijs voor dat ze steeds zwaarder op mijn fragiele schouders leunde. We deden onszelf allebei, goede bedoelingen ten spijt, enorm veel geweld aan.

Kiezen tussen kwaden

Zelf verloor ik alle vermogen tot rationeel denken. De enige gedachte die overbleef was dat ik dit niet kwijt mocht raken. Liever nog vastzitten in een giftige relatie dan helemaal niets meer overhouden als het voorbij zou zijn. Het voelde als kiezen tussen twee kwaden.

Toch was er nog een restje realiteitszin overgebleven. Instinctief voelde ik aan dat ik deze knipperlichtrelatie naar de mensen om me heen eigenlijk niet meer uit kon leggen. Ze zouden me zeggen dat ik voor mezelf moest zorgen en eruit moest stappen.

Dat zagen ze goed, maar op dat moment deelde ik hun visie niet. Ik zag alleen maar een diepzwart gat waarin ik zou verdwijnen, ook al was de situatie waarin ik nu zat ook al diep donkergrijs. En dus vertelde ik mijn vrienden en familie uiteindelijk maar helemaal niet meer dat ik nog min of meer een relatie met haar had.

Een beslissing die me alleen maar verder weg van verbondenheid bracht. Want niet alleen was ik niet echt in verbinding met mijn partner, maar door de leugen verloor ik ook een stuk verbondenheid met de andere mensen om me heen.

Het gezicht van eenzaamheid

Terug in de besneeuwde winkelstraat check ik voorzichtig hoe het emotioneel met haar gesteld is, na de stormachtige ochtend die we hadden. “Hoe voel je je?” vraag ik haar met een milde glimlach. Ze zegt dat een luchtig middagje als dit haar goed doet. “Dank je dat je met me mee ging,” zegt ze en kijkt me dromerig aan. De korte stilte die ze laat vallen verandert haar blik niet als ze eraan toevoegt: “Ik wou dat ik een vriendje had zoals jij…”.

Ze is zich van geen kwaad bewust. Maar met die opmerking veroorzaakt ze een gat in de grond precies onder mijn voeten. Ik kan niet anders dan er diep in wegzinken. Voor het eerst in mijn leven snap ik wat eenzaamheid écht is, het krijgt voor de eerste keer een gezicht. Ik snap vrijwel direct dat de situatie waarin ik mezelf gemanoeuvreerd heb onhoudbaar is geworden.

Het kost me nog anderhalf jaar om de daad bij het woord te voegen. Er is een groot verschil tussen weten en doen. Het hart en de hersenen zijn twee organen die te vaak in oorlog zijn met elkaar. Ook al hebben ze beide het beste met ons voor.

De deur naar verbondenheid

Uiteindelijk leerde ik de les die ik later in de methodiek van de School voor Eenzijn zou vastleggen: je zal eerst de verbinding met jezelf op orde moeten hebben voordat je verbondenheid met anderen kunt ervaren. Pas als je oprecht van jezelf houdt, kan je een ander liefhebben.

En dat zit om te beginnen in hele kleine dingen. Simpelweg eenvoudige behoeftes in jezelf herkennen, erkennen en er naar handelen. Het vervullen van mijn eigen behoeftes is zelfs voorwaardelijk om van betekenis voor iemand anders te kunnen zijn. Verbondenheid komt feitelijk voort uit zelfacceptatie en zelfliefde.

Op het laatst lukte het me om haar te vertellen dat ik het niet meer voor elkaar kreeg om voor haar én voor mezelf te zorgen. Ik legde haar uit dat ik bang was dat ik daar uiteindelijk aan onderdoor zou gaan en dat zij daar dus op de lange termijn ook niet mee geholpen was. Dat we niet voor elkaar bestemd waren.

Haar boosheid daarover bewees dat ze me niet begreep. De definitieve breuk die daarop volgde deed enorm veel pijn en leverde me lange tijd dagelijks verdriet op. Maar achter de donkere buien bleef ik altijd het randje licht zien dat me vertelde dat ik ultiem voor mezelf had gekozen. En daarmee had ik de deur naar toekomstige verbondenheid wagenwijd opengezet.

Leave a Reply